Nhưng khoan đã, vậy còn phản xạ thì sao?
Phản xạ chậm là có thật, nhưng đó không phải là nút thắt đầu tiên bạn cần gỡ.
Hãy thử để ý lúc bạn chuẩn bị nói một câu tiếng Trung xem: từ vựng đã có sẵn, ngữ pháp bạn đã nắm, nhưng ngay lúc định mở miệng… bạn khựng lại một nhịp để tự hỏi: phát âm như này đã chuẩn chưa? Thanh điệu chỗ này lên hay xuống? Người ta có nhíu mày khó hiểu không?
Chính nỗi sợ đó mới là chiếc phanh kéo bạn lại, và việc cắm đầu học thêm mẫu câu không giải quyết tận gốc được.
Phát âm và phản xạ tạo thành một vòng lẩn quẩn: không dám nói nên phản xạ kém, phản xạ kém nên càng ngại mở lời, và càng ngại nói thì khẩu hình càng cứng.
Nhiều khi lỗi phát âm này còn bắt nguồn từ người dạy bạn tiếng Trung đầu tiên, hoặc từ thói quen đọc theo phiên âm tiếng Việt kiểu "nỉ hảo" — cách viết đó chỉ giúp bạn dễ hình dung, chứ không phản ánh đúng cách phát âm thật của tiếng Trung.
Vấn đề chỉ là bạn chọn cắt đứt vòng lặp này ở đâu.
Bạn không thể phá vỡ nó bằng lời khuyên "cứ nói nhiều lên đi" khi chính bạn còn chưa chắc mình phát âm đúng, vì mỗi lần nói sai là một lần bạn tự khắc sâu thêm thói quen xấu đó.
Nhưng với phát âm thì khác.
Bạn có thể tự tập một mình, mỗi sáng 20 phút, cùng một người bạn đồng hành nắn chỉnh. Trong toàn bộ vòng lẩn quẩn đó, đây là mắt xích duy nhất bạn có thể bẻ gãy. Xử lý xong điểm này, cái "giây khựng lại" kia sẽ tự động biến mất.
Tuy nhiên, ta cần làm rõ điều này:
Thử thách này sẽ giúp bạn tháo tung chiếc phanh đang ghì bạn lại. Còn sau đó bạn đi nhanh đến đâu, hoàn toàn phụ thuộc vào việc bạn luyện tập bao nhiêu.